متن صلح عمری ملک بدون سند؛ نمونه قرارداد کامل و نکات حقوقی

صلح عمری ملک بدون سند یک قرارداد حقوقی معتبر و کاملاً امکان پذیر است که در آن مالک فعلی عین ملک را به شخص دیگری منتقل می کند اما حق استفاده و بهره برداری از منافع آن را تا پایان عمر برای خود حفظ می نماید. این توافق اگرچه به صورت سند عادی و دستی تنظیم می شود اما در صورت رعایت شرایط عمومی صحت معاملات و درج دقیق جزئیات مورد صلح و حق انتفاع دارای اعتبار قانونی بوده و در مراجع قضایی قابل استناد است. برای کاهش ریسک های احتمالی مانند انکار یا تردید در امضا توصیه می شود این قرارداد با دقت بالا نگارش شده و به امضای حداقل دو شاهد معتبر برسد.

گام اول: جمع آوری مدارک و اطلاعات اولیه

پیش از شروع نگارش، تمامی اطلاعات و مدارک لازم را گردآوری کنید. این شامل مدارک هویتی کامل طرفین (کارت ملی و شناسنامه)، مدارک اثباتی مالکیت ملک (قولنامه، بنچاق، قبوض، استشهادیه) و مشخصات دقیق توصیفی ملک (آدرس، حدود اربعه، متراژ تقریبی) می باشد.

گام دوم: نگارش دقیق مفاد صلح نامه

صلح نامه باید شامل عنوان واضح، مقدمه، مشخصات طرفین، توصیف کامل مورد صلح، ذکر صریح وجه المصالحه (حتی به صورت نمادین)، شرط حفظ حق انتفاع مادام العمر، اسقاط خیارات، تعهدات طرفین و شرط داوری باشد. نمونه متن کامل در بخش بعدی ارائه شده است.

گام سوم: امضای طرفین و شهود

هر دو طرف قرارداد باید تمامی صفحات صلح نامه را امضا کنند. حداقل دو شاهد باید ذیل قرارداد را امضا نموده و مشخصات کامل هویتی خود را درج نمایند. گرفتن اثر انگشت در کنار امضا برای اسناد عادی به شدت توصیه می شود تا هرگونه ادعای جعل به حداقل برسد.

گام چهارم: نگهداری امن از اسناد

پس از امضا، هر یک از طرفین باید یک نسخه از صلح نامه را به همراه تمامی مدارک پشتیبان نزد خود نگهداری کنند. توصیه می شود یک نسخه دیگر نیز نزد یک فرد مورد اعتماد یا وکیل نگهداری شود.

صلح نامه عمری ملک با سند عادی

مقدمه قرارداد:
در تاریخ ……………….. هجری شمسی این صلح نامه عمری در محل ……………….. بین طرفین ذیل با رعایت کلیه اصول و مقررات حقوقی مربوط به صحت عقود و معاملات و با آگاهی کامل از مفاد آن تنظیم و امضا گردید.

ماده 1: طرفین صلح
الف) مصالح (انتقال دهنده عین مال):
آقا/خانم ……………….. فرزند ……………….. به شماره شناسنامه ……………….. صادره از ……………….. متولد ……………….. به شماره ملی ……………….. شغل ……………….. و به نشانی دقیق ……………….. شماره تماس ………………..
سمت: اصالتاً از طرف خود / ولایتاً / قیمومتاً / وکالتاً (در صورت نمایندگی مشخصات نماینده و مستندات نمایندگی ذکر شود).

ب) متصالح (انتقال گیرنده عین مال):
آقا/خانم ……………….. فرزند ……………….. به شماره شناسنامه ……………….. صادره از ……………….. متولد ……………….. به شماره ملی ……………….. شغل ……………….. و به نشانی دقیق ……………….. شماره تماس ………………..
سمت: اصالتاً از طرف خود.

ماده 2: مورد صلح و حدود و مشخصات آن
شش دانگ / سه دانگ / ……………….. یک قطعه ……………….. (نوع ملک: زمین زراعی / باغ / مسکونی / واحد آپارتمان) به مساحت تقریبی ……………….. متر مربع واقع در ……………….. (آدرس دقیق شامل استان، شهرستان، محله، خیابان، کوچه، پلاک، کد پستی).
حدود اربعه ملک:
شمالاً: به طول ……………….. متر به ………………..
جنوباً: به طول ……………….. متر به ………………..
شرقاً: به طول ……………….. متر به ………………..
غرباً: به طول ……………….. متر به ………………..
وضعیت سند ملک: ملک مورد صلح فاقد سند رسمی تک برگی یا دفترچه ای می باشد و مالکیت مصالح بر اساس اسناد عادی و عرف محلی محرز گردیده است. مستندات مالکیت مصالح شامل ……………….. (مثلاً: قولنامه مورخ ………………..، بنچاق قدیمی، استشهادیه محلی) می باشد که متصالح از تمامی آن ها مطلع و اقرار به صحت آن ها نموده است.

ماده 3: وجه المصالحه (مال الصلح)
وجه المصالحه این صلح مبلغ ……………….. ریال (به حروف: ……………….. ریال) تعیین می گردد که مصالح اقرار به دریافت کامل آن قبل از امضای این قرارداد نموده و ذمه متصالح از این بابت بری شد. (در صورتی که صلح بلاعوض باشد می توان مبلغ نمادین را ذکر کرد تا قرارداد ماهیت معوض پیدا کند و از احکام هبه که قابل رجوع است خارج شود).

ماده 4: منافع مورد صلح (حق عمری)
مصالح ضمن این صلح نامه و در ازای انتقال عین ملک مورد صلح، حق انتفاع و بهره برداری کامل و مادام العمر از تمامی منافع شش دانگ ملک فوق الذکر را برای خود محفوظ می دارد. متصالح اقرار و قبول می نماید که تا زمان حیات مصالح هیچ گونه حق تصرفی در منافع ملک نداشته و نمی تواند مصالح را از استفاده و انتفاع از ملک محروم نماید.
تبصره 1: مصالح حق دارد منافع مورد صلح را در زمان حیات خود به شخص ثالث به هر عنوان از جمله اجاره واگذار نماید.
تبصره 2: متصالح حق ندارد در زمان حیات مصالح عین ملک را به هر شکل منتقل کند یا به آن تعرض نماید مگر با اذن کتبی و صریح مصالح.

ماده 5: خیارات
کافه و تمامی خیارات قانونی و عرفی از قبیل خیار غبن، غبن فاحش، تدلیس، عیب، رؤیت و تخلف از وصف به استثناء خیار فسخ شرطی (مندرج در تبصره ماده 4) از طرفین ساقط گردید و طرفین حق هرگونه ادعا و اعتراض در آینده را از خود سلب و ساقط نمودند.

ماده 6: هزینه ها و مخارج
الف) تمامی هزینه های مربوط به تعمیرات اساسی و بازسازی که مربوط به بقای عین ملک باشد بر عهده متصالح است.
ب) تمامی هزینه های جاری و مصرفی ملک از قبیل قبوض آب، برق، گاز و شارژ ساختمان در زمان حیات مصالح و مادامی که منافع در اختیار ایشان است بر عهده مصالح می باشد.

ماده 7: تعهدات و اقرارات طرفین
1. مصالح اقرار می نماید که ملک مورد صلح در رهن یا گرو شخص یا نهاد دیگری نبوده و هیچ گونه ممنوعیت قانونی برای انتقال آن ندارد.
2. متصالح اقرار می نماید که در زمان حیات مصالح هیچ گونه ادعایی نسبت به موضوع صلح و حق عمری مصالح نداشته و نخواهد داشت.
3. طرفین متعهد می شوند در صورت اخذ سند رسمی برای ملک در آینده، همکاری لازم را جهت تنظیم سند رسمی صلح به عمل آورند.

ماده 8: حل اختلاف
در صورت بروز هرگونه اختلاف ناشی از این قرارداد، طرفین توافق نمودند که ابتدا سعی در حل و فصل دوستانه نمایند. در صورت عدم توافق، موضوع به آقای/خانم ……………….. به عنوان داور مرضی الطرفین ارجاع می گردد تا مطابق با قوانین جمهوری اسلامی ایران رسیدگی و رأی صادر نماید. رأی داور برای طرفین لازم الاتباع است.

ماده 9: نسخه های قرارداد و امضا
این قرارداد در تاریخ ……………….. در ……………….. نسخه متحدالمتن و متحدالاعتبار و در حضور شهود ذیل تنظیم و پس از قرائت کامل توسط طرفین و شهود امضا و مبادله گردید.

امضای مصالح: ………………..      امضای متصالح: ………………..

امضای شهود:
1. نام و نام خانوادگی: ……………….. شماره ملی: ……………….. امضا و اثر انگشت: ………………..
2. نام و نام خانوادگی: ……………….. شماره ملی: ……………….. امضا و اثر انگشت: ………………..

آیا صلح عمری شفاهی ملک بدون سند اعتبار دارد؟

از نظر حقوقی عقود رضایی مانند صلح نیازی به شکل خاصی ندارند و می توانند به صورت شفاهی نیز منعقد شوند. با این حال اثبات صلح عمری شفاهی برای ملک بدون سند در محاکم قضایی بسیار دشوار است و نیازمند ادله قوی مانند شهادت شهود متعدد و اقرار طرفین است. بنابراین برای جلوگیری از مشکلات احتمالی توصیه می شود همواره صلح نامه به صورت کتبی تنظیم شود.

آیا می توان پس از اخذ سند رسمی صلح نامه دستی را رسمی کرد؟

بله، پس از آنکه ملک بدون سند رسمی موفق به اخذ سند تک برگی رسمی شود، طرفین صلح می توانند با مراجعه به دفاتر اسناد رسمی و ارائه سند رسمی و صلح نامه عادی قبلی، اقدام به تنظیم یک سند صلح رسمی جدید نمایند که در دفاتر رسمی به ثبت می رسد و از اعتبار سند رسمی برخوردار خواهد بود.

تکلیف مالیات بر ارث در صلح عمری ملک بدون سند چیست؟

صلح عمری برخلاف ارث یک انتقال مالکیت در زمان حیات مصالح است. بنابراین ملک مورد صلح پس از فوت مصالح جزو ترکه متوفی محسوب نمی شود و مشمول مالیات بر ارث نخواهد شد. با این حال ممکن است این انتقال مشمول مالیات نقل و انتقال املاک شود که در صورت رسمی شدن آن در آینده احکام مالیاتی مربوط به خود را خواهد داشت.

آیا متصالح می تواند در زمان حیات مصالح ملک را به شخص دیگری بفروشد؟

خیر، متصالح مالک عین ملک است اما حق انتفاع آن تا پایان عمر متعلق به مصالح می باشد. هرگونه اقدام متصالح برای فروش، رهن یا اجاره بلندمدت ملک بدون اذن کتبی و صریح مصالح، فضولی محسوب شده و موجب حق فسخ برای مصالح خواهد بود. خریدار جدید نیز نمی تواند حق انتفاع مصالح را سلب نماید.