نمونه دادخواست جلب ثالث؛ راهنمای جامع تنظیم، شرایط قانونی و متن آماده

دعوای جلب ثالث یکی از انواع دعاوی طاری است که به موجب آن، خواهان یا خوانده دعوای اصلی، شخص دیگری را که حق یا منفعتی در موضوع دعوا دارد یا مسئولیت جبران خسارت را بر عهده دارد، به دادرسی فرا می خواند. بر اساس ماده 135 قانون آیین دادرسی مدنی، متقاضی باید تا پایان جلسه اول دادرسی جهات و دلایل خود را…

به روزرسانی کارگروه تحریریه سایت
فهرست مطلب 11 بخش

دعوای جلب ثالث یکی از انواع دعاوی طاری است که به موجب آن، خواهان یا خوانده دعوای اصلی، شخص دیگری را که حق یا منفعتی در موضوع دعوا دارد یا مسئولیت جبران خسارت را بر عهده دارد، به دادرسی فرا می خواند. بر اساس ماده 135 قانون آیین دادرسی مدنی، متقاضی باید تا پایان جلسه اول دادرسی جهات و دلایل خود را اظهار کرده و ظرف سه روز پس از آن، دادخواست رسمی خود را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت نماید. این فرایند نیازمند رعایت دقیق مهلت های قانونی، ارتباط کامل با دعوای اصلی و پرداخت هزینه دادرسی متناسب با خواسته است.

دعوای جلب ثالث چیست و چه کاربردی دارد

در فرایند رسیدگی به دعاوی حقوقی، گاهی اوقات حل و فصل کامل یک پرونده نیازمند حضور شخصی است که در ابتدا جزء طرفین دعوا نبوده است. دعوای جلب ثالث مکانیزمی قانونی است که به موجب آن، یکی از اصحاب دعوای اصلی، خواهان یا خوانده، شخص دیگری را که حق یا منفعتی در موضوع دعوا دارد یا مسئولیت جبران خسارت را بر عهده دارد، به دادرسی فرا می خواند. این دعوا در زمره دعاوی طاری قرار می گیرد، زیرا در اثنای رسیدگی به دعوای اصلی مطرح می شود و هدف آن جلوگیری از صدور آرای متناقض و تسریع در رسیدگی به کلیه ابعاد اختلاف است.

برای درک بهتر، فرض کنید شخصی به عنوان پیمانکار اصلی، قراردادی را با کارفرما امضا کرده و بخشی از کار را به پیمانکار فرعی واگذار نموده است. اگر کارفرما به دلیل نقص در کار، از پیمانکار اصلی شکایت کند، پیمانکار اصلی می تواند با استفاده از دعوای جلب ثالث، پیمانکار فرعی را به پرونده بکشاند تا در صورت محکومیت، مسئولیت جبران خسارت متوجه او نیز باشد. این سازوکار از تعدد دعاوی و تحمیل هزینه های اضافی به دستگاه قضایی و اصحاب دعوا جلوگیری می کند.

مبانی قانونی و مواد مرتبط در آیین دادرسی مدنی

قانون گذار در قانون آیین دادرسی مدنی، مواد مشخصی را به تنظیم و رسیدگی به دعوای جلب ثالث اختصاص داده است. آشنایی با این مواد برای هر کسی که قصد طرح چنین دعوایی را دارد، ضروری است.

  • ماده 135: این ماده اصلی ترین مبنای قانونی جلب ثالث است. طبق این ماده، هر یک از اصحاب دعوا که جلب شخص ثالثی را لازم بداند، می تواند تا پایان جلسه اول دادرسی، جهات و دلایل خود را اظهار کرده و ظرف سه روز پس از جلسه، با تقدیم دادخواست از دادگاه درخواست جلب او را بنماید. این حکم هم در مرحله بدوی و هم در مرحله تجدید نظر جاری است.
  • ماده 136: این ماده به وضعیت محکوم علیه غیابی می پردازد. اگر خوانده ای که در جلسه اول دادرسی حضور نداشته و لایحه ای نداده است (محکوم علیه غیابی)، بخواهد شخص ثالثی را جلب کند، باید دادخواست جلب ثالث را همزمان با دادخواست واخواهی به دادگاه تقدیم نماید.
  • ماده 141: این ماده شرط ارتباط دعاوی را بیان می کند. طبق بند آخر این ماده، بین دو دعوا وقتی ارتباط کامل موجود است که اتخاذ تصمیم در هر یک موثر در دیگری باشد. دعوای جلب ثالث باید با دعوای اصلی مرتبط بوده یا منشأ واحدی داشته باشد تا دادگاه صلاحیت رسیدگی توأمان به هر دو را داشته باشد.

شرایط ضروری برای پذیرش دادخواست جلب ثالث

برای اینکه دادگاه دادخواست جلب ثالث را بپذیرد و به آن رسیدگی کند، رعایت چندین شرط اساسی الزامی است. عدم رعایت هر یک از این شرایط می تواند منجر به صدور قرار رد دادخواست شود.

نکته حیاتی: صرف اظهار شفاهی درخواست جلب ثالث در جلسه دادگاه کافی نیست. قانون گذار به صراحت مقرر کرده است که متقاضی باید ظرف سه روز پس از جلسه اول، دادخواست کتبی خود را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و به دادگاه تقدیم کند.

1. ذی نفع بودن متقاضی: شخصی که درخواست جلب ثالث می کند باید در موضوع دعوا ذی نفع باشد. به این معنی که حضور شخص ثالث در پرونده باید به نفع متقاضی بوده و به حل و فصل بهتر دعوا کمک کند.

2. رعایت مهلت قانونی: همانطور که در ماده 135 ذکر شد، اظهار درخواست باید تا پایان جلسه اول دادرسی باشد و ثبت دادخواست باید حداکثر ظرف سه روز پس از آن جلسه انجام شود. محاسبه این سه روز از روز بعد از جلسه اول آغاز می گردد.

3. ارتباط کامل با دعوای اصلی: دعوای جلب ثالث نباید یک دعوای کاملاً مستقل و بی ربط باشد. باید بین دعوای اصلی و دعوای جلب ثالث ارتباط کامل وجود داشته باشد یا هر دو از یک منشأ سرچشمه گرفته باشند.

4. صلاحیت دادگاه: دادخواست جلب ثالث باید به همان دادگاهی تقدیم شود که در حال رسیدگی به دعوای اصلی است، حتی اگر آن دادگاه به طور ذاتی صلاحیت رسیدگی به دعوای جلب ثالث را به تنهایی نداشت. این استثنا برای جلوگیری از تعدد دعاوی و صدور آرای متناقض در نظر گرفته شده است.

تفاوت کلیدی میان جلب ثالث و ورود ثالث

یکی از رایج ترین اشتباهات در مباحث حقوقی، خلط مبحث میان دعوای جلب ثالث و دعوای ورود ثالث است. اگرچه هر دو از انواع دعاوی طاری هستند و هدفشان گسترش دایره دادرسی به اشخاص دیگر است، اما تفاوت های بنیادینی با یکدیگر دارند.

ویژگی دعوای جلب ثالث دعوای ورود ثالث
طرف دعوا کننده یکی از اصحاب دعوای اصلی (خواهان یا خوانده) شخص ثالث (کسی که جزو طرفین اصلی نبوده است)
ماهیت اقدام اجباری و فراخوانی شخص به دادرسی داوطلبانه و مداخله برای حفظ حقوق خود
هدف اصلی تحمیل مسئولیت یا جلب حمایت شخص ثالث جلوگیری از تضییع حق شخص ثالث ناشی از رای دادگاه

مراحل عملی ثبت و پیگیری دادخواست جلب ثالث

تنظیم و ثبت دادخواست جلب ثالث نیازمند دقت در جزئیات و رعایت تشریفات قانونی است. طی کردن مراحل زیر به شما کمک می کند تا فرایند را به درستی پیش ببرید.

مرحله اول: تهیه و تنظیم متن دادخواست
در این مرحله باید متن دادخواست را با رعایت اصول حقوقی و با استفاده از نمونه های استاندارد تنظیم کنید. مشخصات خواهان، خواندگان (شامل مجلوب ثالث و خوانده دعوای اصلی)، خواسته دقیق و دلایل و منضمات باید به وضوح ذکر شوند.

مرحله دوم: جمع آوری ادله و مستندات
مدارکی که ادعای شما را مبنی بر مسئولیت یا ذی نفع بودن شخص ثالث اثبات می کند، باید آماده شود. این مدارک می تواند شامل قراردادها، فاکتورها، شهادت شهود یا حتی محتویات پرونده دعوای اصلی باشد.

مرحله سوم: مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی
با در دست داشتن کارت ملی، متن دادخواست تنظیم شده و مدارک پیوست، به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید. متصدی دفتر، دادخواست شما را در سامانه ثبت و به دادگاه صالح ارسال می کند.

مرحله چهارم: پرداخت هزینه دادرسی
هزینه دادرسی بر اساس مبلغ خواسته یا نوع دعوا (مالی یا غیرمالی) محاسبه و در همان دفتر خدمات قضایی پرداخت می شود. رسید پرداخت باید ضمیمه پرونده گردد.

مرحله پنجم: پیگیری از طریق سامانه ثنا
پس از ثبت دادخواست، پرونده به شعبه دادگاه رسیدگی کننده به دعوای اصلی ارجاع می شود. شما می توانید از طریق سامانه ثنا، ابلاغیه ها و وضعیت پرونده را پیگیری نمایید.

نمونه متن کامل و استاندارد دادخواست جلب ثالث

در ادامه یک نمونه متن کامل و حرفه ای از دادخواست جلب ثالث ارائه شده است. توجه داشته باشید که این متن یک الگوی عمومی است و باید بر اساس جزئیات و شرایط خاص پرونده شما ویرایش و تکمیل گردد.

فرم نمونه دادخواست جلب شخص ثالث

خواهان (جالب ثالث): نام و نام خانوادگی، نام پدر، شغل، محل اقامت، شماره تماس

خوانده ردیف اول (مجلوب ثالث): نام و نام خانوادگی، نام پدر، شغل، محل اقامت، شماره تماس

خوانده ردیف دوم (خوانده دعوای اصلی): نام و نام خانوادگی، نام پدر، شغل، محل اقامت، شماره تماس

خواسته: تقاضای رسیدگی و صدور حکم مبنی بر جلب ثالث در پرونده کلاسه ……. مطروحه در شعبه ……. دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ……. و الزام خوانده ردیف اول به جبران کلیه خسارات وارده مقوم به ……. ریال به انضمام کلیه خسارات دادرسی و تاخیر تادیه.

دلایل و منضمات:
1. رونوشت مصدق کارت ملی
2. محتویات پرونده کلاسه ……. مطروحه در شعبه …….
3. رونوشت مصدق قرارداد مورخ …….
4. شهادت شهود

شرح دادخواست:

ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان …….

با سلام و احترام

به استحضار می رساند اینجانب به عنوان خواهان دعوای اصلی به طرفیت خوانده ردیف دوم، پرونده ای را تحت کلاسه فوق الذکر در آن شعبه محترم مطرح نموده ام. در جریان دادرسی، مشخص گردید که خوانده ردیف اول به عنوان پیمانکار فرعی، مسئولیت مستقیم انجام تعهدات موضوع قرارداد را بر عهده داشته و تخلفات انجام شده که منجر به مطالبه خسارت از سوی اینجانب شده است، مستقیماً ناشی از عملکرد وی می باشد.

لذا با توجه به اینکه حفظ حقوق اینجانب و جلوگیری از اطاله دادرسی و صدور آرای متناقض، مستلزم حضور نامبرده در پرونده و بررسی ابعاد مختلف موضوع است، مستنداً به ماده 135 قانون آیین دادرسی مدنی، در مهلت مقرر قانونی، تقاضای رسیدگی و صدور حکم شایسته مبنی بر جلب ثالث و محکومیت ایشان به جبران خسارات وارده را دارم.

هزینه دادرسی دعوای جلب ثالث چگونه محاسبه می شود

هزینه دادرسی دعوای جلب ثالث تابع مقررات عمومی هزینه های دادرسی در دعاوی حقوقی است. بر اساس ماده 503 قانون آیین دادرسی مدنی و قانون وصول برخی از درآمدهای دولت، نحوه محاسبه این هزینه به شرح زیر است:

اگر دعوای جلب ثالث دارای خواسته مالی باشد (مانند مطالبه خسارت یا الزام به تنظیم سند)، هزینه دادرسی بر اساس مبلغ خواسته و به صورت پلکانی محاسبه می شود. برای مبالغ تا سقف مشخص، درصدی از مبلغ و برای مبالغ بالاتر، درصد کمتری اعمال می گردد.

اگر دعوای جلب ثالث غیرمالی باشد (مانند الزام به انجام یک فعل خاص بدون تعیین مبلغ)، هزینه دادرسی ثابت و مطابق با تعرفه دعاوی غیرمالی دریافت خواهد شد. پرداخت این هزینه بر عهده خواهان (جالب ثالث) است، اما در صورت پیروزی در دعوا، می توان در دادخواست، جبران این هزینه را نیز از خوانده مطالبه نمود.

اشتباهات رایج در تنظیم دادخواست جلب ثالث

بسیاری از افراد به دلیل عدم آشنایی با ظرایف حقوقی، در فرایند تنظیم و ثبت دادخواست جلب ثالث دچار اشتباهاتی می شوند که منجر به رد دعوا یا اطاله بی مورد دادرسی می گردد. آگاهی از این اشتباهات می تواند از بروز مشکلات جدی جلوگیری کند.

1. عدم رعایت مهلت سه روزه: مهم ترین و رایج ترین اشتباه، فراموش کردن مهلت سه روزه ثبت دادخواست پس از جلسه اول دادرسی است. دادگاه ها در این مورد بسیار سخت گیر هستند و گذشتن از این مهلت، حق طرح دعوا در آن پرونده را از بین می برد.

2. عدم وجود ارتباط کامل بین دو دعوا: گاهی افراد سعی می کنند دعوایی کاملاً مستقل و بی ربط را تحت عنوان جلب ثالث مطرح کنند. اگر دادگاه تشخیص دهد که بین دعوای اصلی و دعوای جلب ثالث ارتباطی وجود ندارد، قرار عدم استماع دعوا صادر می کند.

3. ذکر نکردن دقیق خواسته و مبلغ آن: در ستون خواسته، باید دقیقاً مشخص شود که از مجلوب ثالث چه درخواستی دارید. کلی گویی یا عدم تعیین مبلغ خواسته در دعاوی مالی، می تواند منجر به نقص در دادخواست و اخطار رفع نقص شود.

4. اشتباه گرفتن جلب ثالث با دعوای متقابل: دعوای متقابل توسط خوانده علیه خواهان اصلی مطرح می شود، در حالی که جلب ثالث علیه شخص سومی خارج از طرفین اصلی دعوا اقامه می گردد. تشخیص نادرست این دو می تواند مسیر حقوقی را کاملاً تغییر دهد.

پرسش های متداول حقوقی در خصوص جلب ثالث

آیا می توان در مرحله تجدید نظر درخواست جلب ثالث داد؟

بله، مطابق صراحت ماده 135 قانون آیین دادرسی مدنی، خواهان یا خوانده می تواند تا پایان جلسه اول دادرسی در مرحله تجدید نظر نیز جهات و دلایل خود را اظهار و ظرف سه روز دادخواست خود را تقدیم نماید. البته این امر مشروط بر آن است که دادرسی در مرحله تجدید نظر همچنان در جریان باشد.

اگر مهلت سه روزه ثبت دادخواست بگذرد چه تکلیفی وجود دارد؟

در صورت انقضای مهلت سه روزه، دادگاه قرار رد دادخواست را صادر می کند. البته این امر مانع از رسیدگی به دعوای اصلی نمی شود، اما حق طرح دعوای جلب ثالث در آن پرونده خاص از بین می رود و فرد باید در یک پرونده جداگانه و مستقل اقامه دعوا کند که این امر زمان بر و هزینه بر است.

آیا جلب ثالث در دعوای کیفری امکان پذیر است؟

خیر، دعوای جلب ثالث به عنوان یک نهاد حقوقی، مختص دعاوی مدنی و مطابق با قانون آیین دادرسی مدنی است. در دعاوی کیفری، اگر شخصی متضرر شده باشد، می تواند دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم را تقدیم کند، اما نهاد جلب ثالث به شکلی که در آیین دادرسی مدنی وجود دارد، در فرایند کیفری کاربرد مستقیم ندارد.

هزینه دادرسی دعوای جلب ثالث در نهایت بر عهده کیست؟

پرداخت اولیه هزینه دادرسی بر عهده خواهان (جالب ثالث) است. اما در صورتی که دادگاه به نفع خواهان رای دهد، می تواند خوانده (مجلوب ثالث) را به پرداخت کلیه هزینه های دادرسی، شامل هزینه ای که خواهان پرداخت کرده است، محکوم نماید.

جمع بندی و نکات پایانی

دعوای جلب ثالث ابزاری قدرتمند در دست اصحاب دعوا است تا با وارد کردن اشخاص مسئول یا ذی نفع به پرونده، از تضییع حقوق خود جلوگیری کنند و از صدور آرای متناقض پیشگیری نمایند. با این حال، این نهاد حقوقی دارای تشریفات و مهلت های بسیار دقیقی است که کوچک ترین غفلت در رعایت آن ها، می تواند منجر به از دست رفتن حق شود.

رعایت مهلت سه روزه پس از جلسه اول دادرسی، وجود ارتباط کامل بین دعوای اصلی و دعوای جلب ثالث، و تنظیم دقیق و حرفه ای متن دادخواست، سه رکن اصلی موفقیت در این فرایند هستند. با توجه به پیچیدگی های فنی و حقوقی موجود، مشورت با یک وکیل متخصص یا استفاده از نمونه های معتبر دادخواست، می تواند ریسک های این مسیر را به حداقل برساند و شانس موفقیت شما را در احقاق حق به طور قابل توجهی افزایش دهد.

دسته های مرتبط: